Werken vanuit een zonnige omgeving, met uitzicht op zee of midden in de bergen. En toch gewoon je werk doen. Geen vakantiedagen opnemen, geen afscheid nemen van je werkzaamheden. Dat is een workation. Klinkt aantrekkelijk, toch? Toch zijn veel werkgevers er nog niet enthousiast over. Ze vrezen voor verminderde productiviteit, scheve gezichten bij collega’s en minder controle. Maar misschien kijken we wel naar de verkeerde kant van het verhaal.
Naar aanleiding van een item op BNR over workations kwam bij ons een interessante vraag op: waarom zijn werkgevers eigenlijk zo terughoudend? We hebben het immers al jaren over flexibel werken, vertrouwen en duurzame inzetbaarheid. Waarom zou dat vertrouwen ineens verdwijnen zodra iemand zijn laptop op een andere locatie openklapt?
Een andere omgeving, hetzelfde werk
Laten we eerlijk zijn. Sinds corona is thuiswerken voor veel organisaties heel normaal geworden. Medewerkers werken vanuit hun eigen woonkamer, een flexplek of soms een koffietentje. En dat gaat meestal prima.
Natuurlijk, er zijn werkgevers die het liefst iedereen op kantoor zien. Maar de tijd dat productiviteit gelijkstond aan het aantal uren dat iemand zichtbaar achter zijn bureau zat, ligt toch wel achter ons?
Een workation is in feite niet veel anders. Je werkt, hebt afspraken, neemt deel aan overleggen en levert je resultaten. Alleen de omgeving is anders. Misschien met wat meer zon, een ander uitzicht en een betere kop koffie.
Zijn de verleidingen op een andere locatie groter? Misschien. Maar laten we niet doen alsof iemand thuis niet even de wasmachine aanzet, een pakketje aanneemt of tussendoor een boodschap doet. Uiteindelijk gaat het om verantwoordelijkheid en vertrouwen. En dat zijn eigenschappen die je niet ineens verliest zodra je buiten Nederland werkt.
Een workation als preventie van een burn-out?
Maar er zit wat ons betreft nog een veel interessantere kant aan de workation. En die heeft alles te maken met vitaliteit en duurzame inzetbaarheid.
We zien steeds vaker dat mensen moeite hebben om de balans tussen werk en privé goed te houden. De agenda zit vol, de werkdruk is hoog en de dagen lijken soms voorbij te vliegen zonder dat er echt ruimte is om op adem te komen.
Een vakantie kan dan helpen. Even helemaal weg van de dagelijkse routine. Maar wat als iemand eigenlijk behoefte heeft aan iets anders? Niet per se aan twee weken helemaal niets doen, maar aan een andere omgeving, meer rust en wat afstand tot de dagelijkse beslommeringen.
Juist dan kan een workation interessant zijn.
Stel je voor: iemand werkt een paar weken vanuit een rustige omgeving in Zuid-Europa. De werkdag begint misschien wat later, er is ruimte voor een wandeling tussendoor en na het werk kan iemand genieten van een andere omgeving. De dagelijkse hectiek maakt plaats voor een ander ritme.
Het werk blijft onderdeel van de dag. En dat kan juist prettig zijn. Werk geeft veel mensen structuur, sociale contacten, voldoening en het gevoel ergens aan bij te dragen. Dat wil je niet altijd zomaar loslaten.
Natuurlijk is een workation geen behandeling voor een burn-out en ook geen garantie dat iemand daarmee uitval voorkomt. Maar voor iemand die tegen zijn grenzen aanloopt, kan tijdelijk meer afstand tot de dagelijkse werkomgeving wel een waardevolle preventieve maatregel zijn. Mits de werkdruk daadwerkelijk wordt aangepast en er ruimte ontstaat om op adem te komen.
Misschien is het wel een manier om te voorkomen dat iemand uiteindelijk helemaal moet afhaken.
Gelijke monniken, gelijke kappen?
Een veelgehoord bezwaar van werkgevers is dat een workation niet eerlijk zou zijn tegenover collega’s. Waarom mag de één vanuit een zonnig oord werken en moet de ander gewoon op kantoor verschijnen?
Dat is een begrijpelijke vraag. Maar is het antwoord dan om iedereen dezelfde beperkingen op te leggen?
Niet iedere functie biedt dezelfde mogelijkheden. Een servicemonteur kan nu eenmaal niet vanuit Spanje zijn werkzaamheden uitvoeren. Een marketingmanager of administratief medewerker kan dat in veel gevallen wel. Dat betekent niet dat iedereen dezelfde vrijheid moet krijgen, maar wel dat je per functie kunt bekijken wat mogelijk is.
Gelijke behandeling betekent immers niet altijd dat iedereen precies hetzelfde krijgt. Het betekent dat je met duidelijke, redelijke afspraken kijkt naar wat voor iemand en de organisatie werkt.
Vertrouwen is geen kwestie van locatie
Misschien is dit wel de belangrijkste discussie. Hoeveel vertrouwen hebben we eigenlijk in onze medewerkers?
Als werkgever weet je ook niet precies wat iemand thuis achter zijn laptop doet. Misschien werkt iemand geconcentreerd aan een belangrijk project. Misschien wordt er tussendoor een privételefoontje gepleegd of staat de televisie even aan.
Dat hoort bij flexibel werken. Je beoordeelt iemand uiteindelijk op zijn bijdrage, de kwaliteit van het werk en het nakomen van afspraken.
Waarom zou dat anders zijn wanneer iemand tijdelijk vanuit een andere omgeving werkt?
Natuurlijk moet een workation geen vrijbrief worden om onbereikbaar te zijn. Heldere afspraken over werktijden, bereikbaarheid, werkzaamheden en samenwerking zijn belangrijk. Ook praktische zaken zoals privacy, informatiebeveiliging en werken vanuit het buitenland moeten vooraf goed geregeld zijn.
Maar dat zijn oplosbare vraagstukken. Ze hoeven geen reden te zijn om het hele idee bij voorbaat af te wijzen.
De nieuwe generatie kijkt anders naar werk
We kunnen er niet omheen: de manier waarop mensen naar werk kijken, verandert. Vooral jongere generaties hechten meer waarde aan vrijheid, autonomie en een goede balans tussen werk en privé. Een baan is belangrijk, maar het leven speelt zich niet uitsluitend op de werkvloer af.
Werkgevers die aantrekkelijk willen blijven op de arbeidsmarkt, zullen daar iets mee moeten. Niet iedere medewerker hoeft een workation te krijgen. Maar de bereidheid om mee te denken over andere manieren van werken kan wel degelijk het verschil maken.
En misschien geldt dat niet alleen voor jonge medewerkers. Ook ervaren professionals kunnen behoefte hebben aan een andere invulling van hun werkweek. Juist mensen met veel kennis en ervaring wil je graag behouden. Waarom zou je dan niet wat meer ruimte geven als dat helpt om iemand gemotiveerd en inzetbaar te houden?
Van controleren naar mogelijk maken
Bij Vonk Werving en Selectie geloven we dat mensen het beste tot hun recht komen wanneer ze de ruimte krijgen om zich te ontwikkelen. Dat vraagt om een persoonlijke benadering. Niet iedereen is hetzelfde en niet iedereen heeft hetzelfde nodig om met plezier en energie te kunnen werken.
Een workation zal niet voor iedere organisatie of medewerker de oplossing zijn. En uiteraard zijn er functies waarbij het praktisch niet haalbaar is. Maar laten we het idee niet afschieten omdat het anders is dan we gewend zijn.
Misschien moeten werkgevers zich niet afvragen of een medewerker vanuit het buitenland wel voldoende werkt. Misschien moeten ze zich afvragen waarom ze iemand niet het vertrouwen zouden geven.
Want uiteindelijk gaat het niet om de plek waar iemand zijn laptop openklapt. Het gaat om de energie, motivatie en betrokkenheid waarmee iemand zijn werk doet.
En als een andere omgeving daarbij helpt, waarom zouden we dat dan niet omarmen?